ARTİKÜLASYON BOZUKLUKLARI

ARTİKÜLASYON BOZUKLUKLARI
Konuşma bozukluğu, konuşmanın akışında, ritminde, tizliğinde , vurgularında, ses gruplarının söylenmesi ve anlaşılmasının bozuk olma halidir. Eğitim ve öğretim hatta günlük yaşamdaki etkinliklerin tamamında konuşma olduğunu düşünürsek, konuşma bozukluğu olan bireyler için okul içi ve dışı yaşantıda sayısız zorluklarla karşılaşacağını düşünmek pek de zor olmasa gerek. Konuşma bozukluğuna dayalı karşılaşılan bu güçlükler çözüme ulaştırılmazsa ,bu sıkıntı zamanla bireyin toplumsal hayata uyum konusunda da problem yaşamasına sebep olacaktır.

En sık karşılaşılan konuşma bozukluklarından biri de artikülasyon bozukluğudur. Artikülasyon bozukluğu, konuşma sırasında bazı ünlü ve ünsüz seslerin kelime başı , ortası ya da sonunda farklı seslerle yer değiştirmesi olarak karşımıza çıkar. Konuşma seslerinin atlanması, yer değiştirmesi, eklemeler veya çarpıtmalar yapılması da karşılaşılan başka örneklerdir.

Artikülasyon bozukluklarını yani başka bir deyişle söyleyiş bozukluklarını gidermek için neler yapılmalıdır?

Öncelikle konuşma bozukluğunun nedenleri tespit edilmelidir.

Çocuk konuşma organları tam ve sağlam olmasına rağmen hiçbir tıbbi rahatsızlığı olmamasına rağmen konuşma bozukluğu yaşayabilir. Evde ikinci bir dilin konuşulması, konuşma dilinin kalitesiz oluşu , yabancı bakıcı ile büyümüş olması, konuşmanın pekişeceği dönemde etkin bir şekilde ilgilenecek bir yetişkin ile büyümemiş olmasından kaynaklı bir sorun olabilir. Çocuklar işitme ve taklit yoluyla konuşmayı öğrenirler. Çocuk konuşması bozuk olan bir bireyle büyümüşse düzgün bir telaffuz ile konuşmasını beklemek pek de mümkün değildir. Bu tür etkenleri işlevsel etkenler olarak adlandırabiliriz.

Bazı konuşma bozuklukları ise yapısal, organik nedenlere bağlı olarak karşımıza çıkabilir. Dudak damak yarığı ile doğmak, dil altı sinir ve kaslarının dil ucuna kadar uzaması, burunda et kitlesi bulunması, işitme kaybı, dişlerin çarpık eksik ya da bozuk dizilişi, beyinde konuşmadan sorumlu merkezlerin bir nedenle zedelenmiş ya da yapısal olarak işlev bozukluğu ile oluşması gibi sebepler sayabiliriz. Bu tür yapısal nedenleri ortadan kaldırmadan alınan konuşma terapisi ya da eğitimlerin yararlı olmayacağı açıkça ortadadır. Mutlaka hekimlerden gereken tedavi alınmalıdır.

Çocuğun psikolojik nedenlerle de konuşma bozukluğu yaşaması da söz konusudur. Böyle bir nedene bağlı ise psikolojik terapi ve tedavi ile nedenleri ortadan kaldırmak gerekir.

Konuşma bozukluğuna sebep olan neden tespit edilip bu nedenler ortadan kaldırıldıktan sonra çocuğun hangi seslerde sıkıntı yaşadığı terapist ve eğitmenler tarafından tespit edilir. Daha sonra bu sesler ile ilgili çalışmalar kişiye özel tasarlanır. Alınan eğitimler ve terapi sonucu evde yapılan bol tekrarlar ile kısa sürede bu bozukluk azalacak ve ortadan kalkacaktır.

Yapılan tekrar ve çalışmalarda ayna karşısında olması sonuca hızlı bir şekilde ulaşılmasında fayda sağlayacaktır.
Evde uygulayabileceğiniz çeşitli oyun ve egzersizlerle sürece katkıda sağlayabilirsiniz.

Evde yapabileceğiniz egzersizlerden birkaçını aşağıdaki gibi örneklendirebiliriz.
Dil egzersizleri ( dili dışarı çıkartma, içeri çekme,dil ile dudakların üstünü yalama, dili burun ucuna doğru değdirmeye çalışma, çeneye doğru değdirmeye çalışma gibi)

Dudak egzersizleri( üst dudağı ısırma, alt dudağı ısırma, u sesi çıkarır gibi dudakları uzatma, öpücük atma, kalemi dudaklar arasında ısırmadan tutma, ruj sürmüş gibi dudağa ruju emdirme hareketi, peçete ile fazla kalan ruju alır gibi peçeteyi emme gibi)

Yanak egzersizleri ( iki yanağı şişirme, sağ ve sol yanağı sırayla şişirme gibi)

Çene egzersizleri ( ağzı açma kapama, iki yanağı dişler arasına çekme, alt çeneyi sağa sola hareket ettirme gibi)
Burun egzersizleri ( burundan nefes alıp burundan verme, burundan nefes alıp ağızdan verme, hızlı hızlı burundan nefes verme, burnu buruşturarak yukarı çekme gibi)

Evde çeşitli oyunlarla desteklenerek yapılması eğitim ve terapinin ilerlemesinde fayda sağlayacaktır.
Evde ailecek oynayabileceğiniz bir oyun tavsiye ederek yazıma son vermek istiyorum. 2 ya da 4 kişi oynayabilirsiniz. Daire şeklinde yere oturuyoruz . Daha önce hazırladığımız kartları ortaya kapalı bir şekilde koyuyoruz. Bir kişi de süre tutuyor. Kartlarda konu başlıklarını belirliyoruz. Meyveler, sebzeler, renkler, eşya, ülke, kız ismi, erkek ismi gibi çeşitlendirebilirsiniz. Kartlardan biri açılıyor ve tur başlıyor. Diyelim ki renk konusu açıldı. Elinde top olan kişi bir renk söyleyip topu bir diğer oyuncuya veriyor, diğer oyuncu da bir renk söyleyip topu diğerine veriyor. Aynı renk bir daha söylenmiyor. Süre bittiğinde top kimin elinde kalırsa o oyunu kaybediyor.

Eğlenceli bir aktivite ile çocuklarınızla güzel bir vakit geçirebilirsiniz.

Sevgilerimle
Yeşim ETİ

© 2020, Özel Çocuk Gelişim Akademisi. Tüm Hakları Saklıdır.

web tasarım antalya